PFAS in drinkwater en de mogelijkheid om deze uit te filteren

Wat zijn PFAS?

PFAS zijn door mensen gemaakte stoffen die onder andere worden gebruikt in toepassingen als textiel, waterafstotende sprays voor kleding of schoenen, voedselverpakkingsmaterialen, smeermiddelen, blusschuim en antiaanbaklagen in pannen. Hoewel ze bruikbaar zijn in deze toepassingen, is van een groot aantal PFAS bekend dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid. PFAS komen in het milieu terecht via producten die we gebruiken en door de uitstoot en lozingen van fabrieken. Bekende voorbeelden van PFAS zijn PFOA, PFOS en GenX. Met zeer geavanceerde meetmethoden kunnen we de (aller)kleinste hoeveelheden PFAS in Nederlands drinkwater detecteren, zelfs tot op de 1 miljardste gram.

Filteren van PFAS

De effectiviteit van actieve koolstoffilters voor het verwijderen van PFAS hangt niet direct af van een specifieke poriegrootte in nanometers, maar eerder van de fysisch-chemische eigenschappen van de koolstof, de filterconfiguratie en de contacttijd. Toch speelt de poriegrootte van actieve kool een rol bij adsorptie.

Poriegrootte van actieve koolstoffilters

Actieve kool heeft een netwerk van poriën, waaronder:

Microporiën: < 2 nm
Mesoporiën: 2–50 nm
Macroporiën: > 50 nm

Voor PFAS-verwijdering zijn microporiën (< 2 nm) en mesoporiën (2–50 nm) het meest relevant, omdat PFAS-moleculen relatief klein zijn (in de orde van 1–2 nm, afhankelijk van de verbinding). Lange-keten PFAS (zoals PFOA en PFOS) hebben een grotere moleculaire grootte dan korte-keten PFAS, waardoor microporiën en kleinere mesoporiën effectiever zijn voor adsorptie.

Waarom poriegrootte niet de enige factor is

Chemische interactie: PFAS-moleculen worden aangetrokken door de hydrofobe eigenschappen van actieve kool. De functionele groepen en de oppervlaktechemie van de koolstof zijn net zo belangrijk als de poriegrootte.
Contacttijd: Langere contacttijd tussen water en het filter (langzamere doorstroming) verhoogt de adsorptie, ongeacht de exacte poriegrootte.
Filtertype: Korrelige actieve kool (GAC) met een mix van micro- en mesoporiën presteert beter dan poederkool (PAC) voor PFAS-verwijdering in waterzuiveringssystemen.
PFAS-type: Lange-keten PFAS worden beter geadsorbeerd dan korte-keten PFAS, ongeacht de poriegrootte, vanwege hun lagere oplosbaarheid in water.

Specifieke richtlijn

Er is geen universele nanometerwaarde voor poriën die ideaal is voor alle PFAS, maar filters met een **hoge dichtheid aan microporiën (< 2 nm) en kleinere mesoporiën (2–10 nm)** zijn het meest effectief. Professionele GAC-filters, zoals die gebruikt in waterzuiveringsinstallaties, worden vaak ontworpen met een optimale porieverdeling voor organische verontreinigingen zoals PFAS.

de EVO-filters verwijderen meer dan 99% van de PFAS uit het water, zoals bewezen in het Zwitserse laboratorium Veritas.

Filtratieapparaat en onderzoeksmethode:

Filterunit: EVOfilter

Analyse uitgevoerd door: Labor Veritas AG

Bemonsterings- en analyseperiode: 5 november 2024 – 25 november 2024

Methode: LC-MS/MS (Vloeistofchromatografie – Massaspectrometrie)

Resultaten:

Stof Voorheen Na filtering EVOdrop

Trifluoracetaat (TFA)

Perfluorpropaanzuur

Trifluoromethaansulfonzuur (TFMSA)

Perfluorethaansulfonzuur

Perfluorpropaansulfonzuur

Conclusie

De testresultaten onderstrepen de uitstekende effectiviteit van Evodrop bij het filteren van PFAS. Terwijl EVOdrink indrukwekkende reducties tot wel 100% in verschillende categorieën liet zien, bereikte EVOfilter een volledige verwijdering (100%) van alle geteste stoffen. De bewuste keuze om geen langketenige PFAS te testen is gebaseerd op gedegen wetenschappelijk bewijs dat deze stoffen zich doorgaans aan oppervlakken of materialen binden en daardoor in processen stroomopwaarts kunnen achterblijven. De resultaten bevestigen de hoge kwaliteit en betrouwbaarheid van deze filtratiesystemen voor gebruik in waterzuivering.

0,738 µg/l

0,383 µg/l

0,394 µg/l

0,399 µg/l

0,371 µg/l

Niet detecteerbaar (reductie: 100%)